U bevindt zich hier: Home Het Museum Tentoonstellingen-archief 2015-2020

2015-2020

Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) was Nederland neutraal, maar de oorlog bleef hier niet zonder gevolgen. Honderdduizenden Nederlandse mannen werden gemobiliseerd en ruim een miljoen berooide Belgische vluchtelingen staken de grens over. Naarmate de oorlog langer duurde, zorgden prijsstijgingen en schaarste aan levensmiddelen en brandstof voor groeiende sociale ellende. Meermalen openden militairen in Amsterdam het vuur op rode demonstraties. 
Ook de Amsterdamse schoolmeester Theo Thijssen (1879-1943) werd in augustus 1914 onder de wapenen werd geroepen. Deze tentoonstelling laat zien hoe hij en andere schrijvers uit zijn tijd in hun werk terugkeken op de oorlog waaraan Nederland niet deelnam.


Theo Thijssen geldt als schoolvoorbeeld van de ‘rode schoolmeester’. Maar dat is te kort door de bocht. Hoewel zelf uit een ‘rood nest’, moest Thijssen toen hij in 1898 voor de klas kwam staan, niks hebben van de spraakmakende socialistische onderwijzers van toen: fanatieke scherpslijpers! Maar ook hij maakte zich kwaad over de sociale ellende die hij dagelijks zag. Dus werd ook Thijssen (toen de interne partijtwisten even waren uitgewoed) in 1909 lid van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP). Opstandig was hij steeds al, vooral tegen uiteenlopende pedagogische autoriteiten. Maar ook liep hij als jong onderwijzer al meteen aan tegen de ‘sociale quaestie’: de talenten van zijn beste leerlingen bleven onbenut, omdat ze arme ouders hadden of onverschillige onderwijzers. Gelijkwaardige ontwikkelingskansen voor arm en rijk: dát was voor Thijssen de kern van zijn socialisme. Daarvoor zette hij zich in als onderwijzer, journalist, vakbondsman en volksvertegenwoordiger.

CITAAT VAN DE MAAND

Wandelen met de meester

“Wij gingen met de meester wandelen. Naar de baarsjes en naar de slatuintjes. Wij gingen niet alles lopen, nee wij gingen met de tram. Wij stapten in bij het weesperpoort station. Toen reeden wij naar de Clercqstraat. Wij gingen de meester zijn hijs voorbij de meester woont in de Clercqstraat. We hebben ze zoontje gezien. Wij hebben ook een overtoom gezien en molensteenen. De meester zij tegen Cor van dijk dat hij wel één van die steenen mee naar huis kon nemen.”

(Opstel van een leerling, in 1908 in De Nieuwe School geciteerd door Theo Thijssen..

 

Navigeer

Locatie

    • Eerste Leliedwarsstraat 16
    • 1015 TA Amsterdam
    • 020-4207119
    • Donderdag t/m zondag van 12.00 - 17.00

 

 

Familie Familie